Сыбайлас жемқорлықпен күресу еліміздіңбүгінгі күнгі күрделі мәселелерінің бірі болыпотыр. Үлкен әлеуметтік қасірет болып табылатынол саяси даму тұрғысынан бір-біріне ұқсамайтынәлемдегі барлық елдердің қайсын болмасын да қатты алаңдататыны айқын.
Сыбайлас жемқорлықтың мемлекеттің бәсекегеқабілеттілігін едәуір төмендететіні, қоғамдадемократиялық қайта құруларды жүзеге асырудытежейтіні, елдің халықаралық беделіне көлеңкетүсіретіні белгілі. Ең бастысы — адамдардыңқоғамның демократиялық негізіне деген сеніміне, заң мен әділдікке деген сеніміне, түптеп келгенде, билікке деген сеніміне кері әсер ететіні хақ.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стретегияныңнегізгі басымдықтарының бірі – сыбайласжемқорлыққа қарсы мәдениет деңгейінқалыптастыру болып табылады. «Сыбайласжемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚазақстанРеспубликасының Заңында «сыбайласжемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылсубъектілерінің қоғамда сыбайлас жемқорлыққатөзбеушілікті көрсететін құндылықтар жүйесінсақтау және нығайту бойынша өз құзыреті шегіндежүзеге асыратын қызметі» деп түсіндіріледі..
Яғни, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет – бұл адамның саналы және адамгершілікпенсыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру қабілеті. Тұлғаның сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетідегеніміз, ол сол тұлғаның қоғам қауіпсіздігінежәне игілігіне сыбайлас жемқорлықтың зиянытуралы білімін қамтитын қасиеті. Ол индивидтіңжай ғана сыбайлас жемқорлықты төзбеуі ғана емес, сонымен қатар оны жоюға, онымен күресугеталпынуы болып табылады.
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылтуралы» Заң талабының аясында жемқорлыққақарсы іс-әрекеттер әр салада жүзеге асырылуда. Әсіресе, халық парақорлық дертімен жиі бетпе-бет келеді. Сыбайлас жемқорлықпен күресті жеке қараумүмкін емес. Сондықтан, кез келген ортада пара беру мен пара алудың жолын кесуде қоғам болыпбелсенділік танытуымыз қажет.
Мемлекеттік қызметшілердің сыбайласжемқорлық қылмыстар және осы тұрғыдағы құқықбұзушылықтарға бой алдыруының себебі көп. Оғанең алдымен қызметшілердің білім деңгейінің, әдептілік ұстанымының төмен болуы әсер ететінболса керек. Кей мемлекеттік қызметшілердіңқұқық бұзушылыққа немқұрайлылық танытуы, кәсіби әдептілігінің жетіспеуі де, жеке басыныңқамын ойлауы да парақорлықтың дендеуінесептігін тигізуде.
Қазақстан Республикасының әр азаматысыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениеттіқалыптастыра білсе еліміздің дамуы бұданда биікдәрежеге көтерілетіні хақ. Жалпы, кез-келгенқызметкер өз отбасында, әріптетерінің арасындаосы бір қағидаларды ұран қыла білсе, бұл індеттіңтүбімен жойылатыны анық.
Әрбір қоғам дамуының жақсы жағымен қатаркөлеңкелі тұсы да қатар жүретіндіктен, елдіңәлеуметтік хал-ахуалының жақсарып, экономикалық жоғары даму деңгейіне жетуді, халқымыздың демографиялық өсіп-өнуін көздегеншаралар жасалынып жатқан кезде, алға басқанқадамды кейін тартып, дамуымызға тежеу болыпотырған сыбайлас жемқорлықпен күресті күшейту— әрқайсымыздың азаматтық борышымыз болыптабылады.
С.Бақбергенова,
Көксу аудандық санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының жетекші маманы.
