Сайлау процесінің сапалы өтуінде азаматтардың құқықтық сауаттылығы мен белсенділігі маңызды рөл атқарады. Құрылтай сайлауына дайындық барысында сайлаушыларға дауыс беру тәртібі мен олардың құқықтары жөніндегі ақпаратты түсіндіру жұмыстарына да көңіл бөлінуде.
Әрбір азамат өзінің сайлау құқығын білуге және заңда белгіленген тәртіппен оны пайдалануға құқылы. Сайлаушы үшін ең алдымен өзінің қай сайлау учаскесіне қарайтынын алдын ала анықтап алғаны маңызды. Бұл дауыс беру күні уақытты тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Сайлау учаскелерінде азаматтарға қажетті ақпарат қолжетімді болуы тиіс. Сайлаушылар дауыс беру тәртібімен танысып, өздеріне қажетті мәліметтерді сайлау комиссиясының өкілдерінен сұрай алады.
Сайлау кезінде азаматтың еркін таңдау жасау құқығы сақталуы қажет. Дауыс беру жеке жүзеге асырылады және әр сайлаушы өз таңдауын ешқандай қысымсыз білдіреді. Бұл – сайлау процесінің негізгі қағидаттарының бірі.
Сонымен қатар сайлау процесінің ашықтығы мен заңдылығы да ерекше маңызға ие. Сайлау науқанының әр кезеңі белгіленген талаптарға сәйкес ұйымдастырылып, азаматтардың сайлау құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталады.
Сайлаушылардың өз құқықтары мен міндеттерін білуі сайлау процесіне деген сенімді арттырады. Сондықтан әр азамат сайлауға қатысты ресми ақпаратпен танысып, дауыс беру тәртібін алдын ала білгені жөн.
Құрылтай сайлауы – азаматтардың өз ұстанымын білдіруіне мүмкіндік беретін маңызды қоғамдық процесс. Ал оның нәтижелі әрі ұйымдасқан түрде өтуіне сайлау ұйымдастырушыларының дайындығымен қатар, тұрғындардың ақпараттануы мен жауапкершілігі де әсер етеді.
Ермек Досжан
