Құрылтай сайлауына дайындық жұмыстары жалғасып, сайлау процесін ұйымдастыруға қатысты бірқатар маңызды шаралар жүзеге асырылуда. Бұл кезеңде сайлаушыларды ақпараттандыруға, сайлау учаскелерінің дайындығын қамтамасыз етуге және дауыс беру тәртібін түсіндіруге ерекше назар аударылады.

Сайлау – азаматтардың өз таңдауын білдіретін маңызды қоғамдық процесс. Сондықтан әрбір сайлаушының дауыс беру тәртібін алдын ала біліп, өз құқықтары мен міндеттерінен хабардар болғаны маңызды.

Сайлау учаскесін алдын ала анықтау маңызды

Сайлаушы ең алдымен өзінің қай сайлау учаскесінде дауыс беретінін біліп алғаны жөн. Аудандардағы тиісті органдар мен сайлау комиссиялары учаскелердің жұмысына байланысты ұйымдастыру шараларын жүргізеді.

Сайлау учаскелерінде азаматтарға қажетті ақпарат ұсынылып, дауыс беруге қолайлы жағдай жасау көзделеді. Бұл ретте учаскелердің орналасуы туралы мәліметтерді алдын ала нақтылап алған сайлаушы үшін дауыс беру күні артық уақыт жоғалтпауға мүмкіндік береді.

Дауыс беру тәртібі

Сайлау күні азамат сайлау учаскесіне келіп, белгіленген тәртіп бойынша тіркеуден өтеді. Сайлаушының жеке басын куәландыратын құжаты болуы қажет. Бұдан кейін оған дауыс беруге арналған бюллетень беріледі.

Дауыс беру кезінде азамат өзінің таңдауын дербес жасайды. Сайлаушының еркін таңдауына ешкімнің ықпал етуіне немесе қысым көрсетуіне жол берілмеуі тиіс.

Дауыс беру құпия түрде жүзеге асырылады. Сондықтан әр азамат өз таңдауын ешкімге мәлім етпей, еркін дауыс беруге құқылы.

Сайлаушының жауапкершілігі

Сайлау құқығын пайдалану – азаматтық жауапкершіліктің бір көрінісі. Сонымен бірге сайлау кезінде белгіленген тәртіпті сақтау, басқа азаматтардың құқықтарын құрметтеу және жалған ақпаратқа ермеу де маңызды.

Қазіргі ақпарат кеңістігінде сайлауға қатысты түрлі мәліметтер тарауы мүмкін. Сондықтан азаматтардың тек ресми дереккөздерде жарияланған ақпаратқа сүйенгені дұрыс.

Ашықтық пен заңдылық

Сайлау процесінің ашық әрі заң талаптарына сәйкес ұйымдастырылуы – басты қағидаттардың бірі. Сайлау комиссиялары өз қызметін белгіленген тәртіппен жүзеге асырып, сайлаушылардың құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған жұмыстарды атқарады.

Аудандық деңгейде де сайлау учаскелерінің дайындығы, комиссия мүшелерінің жұмысы және тұрғындарды ақпараттандыру мәселелері назарда болады.

Сайлау процесінің әр кезеңінде заңдылықтың сақталуы азаматтардың сайлау институтына деген сенімін нығайтуға ықпал етеді.

Ақпараттанған сайлаушы – жауапты сайлаушы

Құрылтай сайлауына қатысатын азамат үшін ең маңыздысы – өз құқығын білу және дауыс беру тәртібінен хабардар болу. Сайлауға алдын ала дайындалып, қажетті ақпаратты нақтылау азаматқа өз таңдауын еркін әрі саналы түрде жасауға мүмкіндік береді.

Ал сайлау процесін ұйымдастыруға жауапты органдардың міндеті – азаматтарға қажетті жағдай жасап, ақпараттың қолжетімді болуын қамтамасыз ету.

Осы бағыттағы жұмыстар алдағы кезеңде де жалғасып, сайлау процесінің белгіленген талаптарға сай өтуіне бағытталады. Әрбір азаматтың белсенділігі мен жауапкершілігі сайлау мәдениетін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.